Logboek 2018

Ik ben een Maya

Tikal
Tikal

 

Donderdag 7 juni 2018

 

Flores – Tikal

 

 

De eeuwenoude Maya nederzetting staat midden in de Guatemalteekse jungle. Tot op heden is slechts 20% van de stad uitgegraven omdat het uitgraven van de bouwwerken erg kostbaar is. Boomwortels zijn tussen de stenen van de tempels en piramides ingegroeid en het is erg lastig om deze te verwijderen zonder de gebouwen ernstig te beschadigen.

Pas in 1848 werd Tikal herontdekt door een team Guatemalteekse ontdekkingsreizigers De eerste grootschalige archeologische opgravingen begonnen in de jaren 50 van de 20e eeuw. Onder haar tempels en gebouwen bevinden zich de Piramide van de grote Jaguar en het Paleis van de edelen. Samen met aartsrivaal Calakmul is Tikal een van de beste voorbeelden van Maya-architectuur in Petenstijl.

 

De gids Rubis is een Maya en staat soms met zijn hand op zijn hart, bewogen tot tranen toe te vertellen over zijn volk. Ik ben een Maya zegt hij regelmatig en is zo trots op zijn voorouders die deze immense bouwwerken hebben achtergelaten. Ik realiseer me dat deze beschaving gelijke tred hield met de Romeinen. Tikal is net als Rome het machtscentrum van een rijk met ongeveer 20 miljoen mensen. Rome was in Europa de enige grote cultuur maar de Maya’s van Tikal hadden drie concurrerende grote culturen om zich heen waar regelmatig strijd geleverd moest worden. Uiteindelijk is het tekort aan water het einde geworden van deze stad. De gebouwen die ook piramidale vormen hebben zijn gebouwd met behulp van of in een bepaald patroon van de sterren. Elk jaar begon de telling van een jaar op precies 21 december, ook hier de kortste dag van het jaar.

 

Rubis is uit te dagen en door verschillende vragen te stellen raakt hij niet meer uitverteld, met een bombardement aan geschiedenis laat hij me groggy achter en voel dat ik heel wat in te halen heb van deze onbekende geschiedenis. Opmerkelijk is dat de oudste tempel 400 jaar voor onze jaartelling al een maquette van de uiteindelijke stad bij zich droeg van de stad die bijna 1500 jaar later verlaten werd.

 

We ontmoeten in de groep een Amerikaans stel dat met hun boot in de Marina Tortugal ligt. Een leuk contact en spreken af om later bij te praten als de kinderen weer naar huis gaan. Al snel vliegen heel wat bestemmingen en raadgevingen over de tafel zodat we bijna te laat zijn voor de terugreis met het busje. In de bus kom ik zachtjes bij en vraag me nu bij elke heuvel in het landschap af of dit een voormalige bewoning is geweest met geschiedenis. In de stad lopen we nog een rondje en eten bij het restaurant met pergola over het water. De bediening is snel, proactief goed georganiseerd, hier lijkt wel een echte horecafamilie aan de gang met een niet lokale achtergrond. Mijn kebab smaakt prima en zou deze naam van het gerecht iets te maken hebben met de afkomst van de familie? We eten er heerlijk en blijven er voor onze doen lang zitten, er is genoeg te zien.

 

Een stukje geschiedenis voor de liefhebbers:

 

 

De stad werd bewoond van ongeveer 400 v.Chr. tot 1000 n.Chr. en kende haar hoogtepunt tussen 300 en 850. Tikal was een van de machtigste steden in de Klassieke Periode van de Mayabeschaving, maar desalniettemin heeft de stad meerdere malen nederlagen moeten ondergaan. In 378 werd haar ahah Jaguarpoot om het leven gebracht door deTeotihuacaanse aanvoerder Siyah K’ak’, die vervolgens een marionet op de troon zette. In 562 werd de stad onderworpen door Caracol waarmee een periode van meer dan honderd jaar begint die bekendstaat als het “Tikalhiaat”, waaruit nauwelijks inscripties of monumenten bekend zijn. Het Tikalhiaat geldt in de Meso Amerikaanse periodisering als het punt waarin de Vroeg klassieke Periode overgaat in de Laatklassieke Periode. Aan deze periode kwam een einde in 682 toen Jasaw Chan K’awill l aan de macht kwam. Jasaw Chan K'awiil wist van Tikal een ongekend machtscentrum te maken. Tikals macht bereikte haar hoogtepunt toen Tikal in 711 haar eeuwige rivaal Calakmul op de knieën wist te krijgen,hoewel het de controle over het zuidwestelijke Mayagebied over moest laten aan Don Pilas. De voortdurende oorlog tussen Tikal en Calakmul en hun bondgenoten had echter geleid tot een uitputting van grondstoffen en verwaarlozing van de grond, zodat na achthonderd de Mayabeschaving ineenstortte. De laatste inscriptie in Tikal, een verwijzing naar Jasaw Chan K’awiil ll, dateert uit 889.

 

 

In 1979 werd het door de Unesco tot werelderfgoed verklaard.